Rusza pierwszy projekt Stowarzyszenia - "Dzikie Dziedzictwo"

 

Mija pół roku, od kiedy Stowarzyszenie rozpoczęło oficjalne działania w marcu 2014 r. Zdobyte pozytywne doświadczenia oraz okrzepnięcie pewnych idei umożliwiło nam przygotowanie pierwszego dużego projektu - rozpoczynamy projekt "Dzikie Dziedzictwo"

 

Idea

Prowadzone od 2007 roku inwentaryzacje przyrodnicze ukazały południową część Kasztelanii Ostrowskiej (okolice m.in. Imielna, Imielenka, Wierzyc, Fałkowa i Ledngóry) w zupełnie nowym świetle. Okazało się, że na terenach bardzo przekształconych przez człowieka jest jeszcze sporo ciekawych przyrodniczo miejsc i związanych z nimi populacji bardzo rzadkich gatunków. Tereny wokół Jeziora Lednica w świadomości społecznej kojarzą się zazwyczaj z walorami krajobrazowymi i historyczno-kulturowymi. Sam Ostrów Lednicki należy do najważniejszych obiektów na liście polskiego dziedzictwa historycznego. Warto w tym miejscu zadać pytanie, jakie jest miejsce przyrody w przestrzeni oraz historii regionu? Uświadomiliśmy sobie, że w pojęciu "dziedzictwa narodowego" mieści się także spadek po historii naturalnej Polski w postaci zachowanych populacji cennych gatunków i reliktowych ekosystemów. To mało znane spojrzenie na zagadnienie dziedzictwa, które częściej kojarzy się z zabytkową architekturą, elementami regionalizmów (stroje, tradycje, gwara), nauczaniem o historii kraju czy wreszcie dziedzictwem kulturowym, jak literatura, dzieła malarstwa i rzeźby, muzyka i itp.

Dlaczego zatem reliktowe, cenne zasoby przyrody lokalnej mają symptomy "dziedzictwa"? :

>   rozwijały się na przestrzeni wielu wieków, czy nawet tysięcy lat, stąd stanowią pozostałość dawnych procesów naturalnych

>   wiele populacji i ekosystemów rozwijało się i wędrowało w innych warunkach klimatycznych oraz w czasach, gdy człowiek nie wpływał znacząco na naturę, stąd w obecnych czasach są nie do zastąpienia i nie do odtworzenia - możemy co najwyżej tracić te zasoby (zupełnie jak z zabytkami - rekonstrukcja nie zastąpi oryginału)

>   jest ich niewiele, występują w rozproszeniu, mają ograniczone możliwości migracji lub zwiększania areału

>   skład gatunkowy i zróżnicowanie roślinności to wyraz lokalnych uwarunkowań klimatycznych, siedliskowych (gleby, wody) oraz historii migracji gatunków po epoce lodowcowej

>   niektóre miejsca mają charakter sentymentalny, kulturotwórczy, budujący tożsamość lokalną np. nieliczne grądowe gaje znane są wielu pokoleniom mieszkańców, rzadkie gatunki barwnie kwitnących roślin łąkowych (także leczniczych!) spotkać można w pojedynczych miejscach

>   lokalne zasoby przyrodnicze mają ponadto wartość samą w sobie, stanowiąc o bogactwie obszaru - występują na naszych terenach, w naszym otoczeniu

 

Fot. 1. Reliktowa wyspa leśna koło Fałkowa - las grądowy i łęgi - zachowana pośród hektarów pól i zabudowy

 

 

Główne cele

Projekt ma kilka zróżnicowanych celów, które realizowane będą w 15 działaniach projektowych. Oto główne założenia:

  1. opisać całą różnorodność przyrodniczą terenu Kasztelanii Ostrowskiej oraz wyróżnić najcenniejsze wysokie rangą zasoby, zasługujące na miano dzikiego dziedzictwa

  2. rozpowszechniać wiedzę o walorach i zagrożeniu dziedzictwa przyrodniczego wśród mieszkańców, właścicieli gruntów i urzędów gminnych

  3. promować walory przyrodnicze na szczeblu lokalnym, regionalnym i ogólnopolskim (w tym kampanie prowadzone oficjalnie we współpracy z gminami i powiatami)

  4. wprowadzić zalecania ochronne i programy ochrony dziedzictwa

 

Logo

Logo projektu nawiązuje do upływającego czasu. Na przestrzeni dziejów w naszym krajobrazie pozostawało coraz mniej powierzchni zajmowanych przez dziką przyrodę, nie mówiąc już o pierwotnej. Mimo wszystko wśród zagospodarowanych przez człowieka terenów zachowały się niczym wyspy ostoje dawnej bioróżnorodności. To właśnie te nieliczne populacje gatunków i całych ekosystemów są dzikim dziedzictwem, które można ocalić, promować i cieszyć się ich unikatową wartością.

 

Realizacja

Przygotowane 15 działań projektowych zamierzamy w większości realizować w latach 2014-2024. Część z nich już się rozpoczęła. Listę planowanych działań projektowych można zobaczyć na stronie Stowarzyszenia w zakładce PROJEKTY <<< , gdzie więcej opisany jest także sam projekt "Dzikie Dziedzictwo". Każde z działań zostanie wkrótce opisane.

Obecnie rozwijamy działania projektowe nr 1, 2 i 3. Obejmują one inwentaryzacje terenowe wraz z waloryzacją (nadaniem rangi) gatunków i ekosystemów, a także wynikowe dane w postaci dwóch bardzo ważnych opracowań zaprezentowanych na stronie w postaci dwóch serwisów tematycznych:

 

1. Różnorodność przyrodnicza Kasztelanii Ostrowskiej

 

2. Czerwona Lista Roślin Naczyniowych i Ekosystemów Kasztelanii Ostrowskiej

 

Nasze bazy danych uzyskane z badań terenowych oraz wyniki przedstawione w powyższych serwisach są na bieżąco aktualizowane i uzupełniane.

 

Rozpoczynamy również wycieczki. Pierwsza z nich ukazująca reliktowe i cenne murawy ciepłolubne odbędzie się 10 sierpnia o godz. 15:30 z Imielna do Lednogóry.

 

 

Zapraszamy do włączenia się w planowane działania oraz śledzenia rozwoju projektu,

Zespół Stowarzyszenia Kasztelania Ostrowska

 

Strona 1 z 1